Nhận biết rối loạn đại tràng

Rối loạn đại tràng là một bệnh rất phổ biến ở Việt Nam cũng như trên toàn thế giới. Triệu chứng của bệnh thường thay đổi, khác nhau ở mỗi người bệnh và có thể diễn biến theo thời gian.

Rối loạn chức năng đường ruột, với các triệu chứng như thường xuyên đau bụng, đi ngoài, đầy hơi, chướng bụng… còn gọi là chứng rối loạn đại tràng.

Triệu chứng rối loạn đại tràng

Triệu chứng của bệnh rối loạn đại tràng thường thay đổi, khác nhau ở mỗi người bệnh và có thể diễn biến theo thời gian, thường có những dấu hiệu sau:

1. Rối loạn đại tiện : Thay đổi số lần đại tiện, phân lỏng, táo bón xen kẽ với phân bình thường, hay tái đi tái lại nhiều lần, phân thường có dấu hiệu đầu rắn đuôi nát, thường có cảm giác đi ngoài không hết phân, đi ngoài xong lại muốn đi tiếp.
2. Đau bụng hoặc khó chịu ở bụng, bớt đi khi trung tiện, tăng lên khi bị táo bón.
3. Bụng căng trướng hơi, mềm và không có dấu hiệu gì đặc biệt khi thăm khám.
4. Cảm giác đau khó chịu ở bụng giảm đi sau đi đại tiện, đau âm ỉ không ở vị trí nào rõ rệt, có lúc đau dữ dội rồi trở về bình thường. Thỉnh thoảng có thể sờ thấy những u cục nổi lên dọc khung đại tràng.
5. Phân có thể có nhầy.
6. Có thể có các triệu chứng ngoài tiêu hoá như nhức đầu, đau đầu, mệt mỏi, khó ngủ, lo lắng suy sụp tinh thần.

Các xét nghiệm rối loạn đại tràng lâm sàng

Tốt nhất khi nghi ngờ bị rối loạn đại tràng, người bệnh nên tới bệnh viện sớm để xét nghiệm lâm sàng và xác định rõ ràng bệnh hơn.

• Xét nghiệm máu: hoàn toàn bình thường, không có biểu hiện thiếu máu
• Xét nghiệm phân: không có vi khuẩn gây bệnh, không có máu
• Chụp XQ: không có hình ảnh tổn thương hoặc cấu trúc bất thường ở đại tràng, chỉ có hìng ảnh rối loạn nhu động co bóp của đại tràng (Hình chồng đĩa, hình thẳng đuỗn.
• Soi trực tràng sigma hoặc đại tràng niêm mạc hồng, có thể có xung huyết nhẹ, tăng tiết nhầy, tăng co bóp hoặc giảm nhu động
• Sinh thiết mô bệnh học thấy niêm mạc bình thường

Bệnh viêm đại tràng và cách điều trị

Để khắc phục tình trạng viêm đại tràng, ngoài việc sử dụng thuốc điều trị, người bệnh cần có chế độ ăn uống, sinh hoạt hợp lý và khoa học. Dưới đây là những hướng dẫn cụ thể:

1. Thay đổi chế độ ăn uống:

• Người bị viêm đại tràng trước hết phải tự xây dựng một chế độ ăn uống thật khoa học. Ăn uống không hợp lý là một trong những nguyên nhân chính làm tăng nặng triệu chứng của bệnh, vì vậy người bệnh cần tránh ăn những thực phẩm gây kích thích đường ruột dẫn đến đi ngoài.
• Người bị đường ruột kém nên kiêng hẳn rượu bia, thuốc lá, cafe, chè đặc… Hạn chế các thực phẩm không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm như: đồ ăn tanh, sống, tái, thức ăn để nhiều ngày trong tủ lạnh, hàng quán đi rong… Khi bị rối loạn đại tràng với các triệu chứng như chướng bụng, đầy hơi thì không nên ăn bắp cải, rau cải, khoai, sắn, dưa chuột, hành tây; các thực phẩm ngọt như: bánh kẹo, bơ sữa, các đồ uống có gas.

Bệnh đại tràng và cách điều trị. (Ảnh minh họa)

• Khi đang bị đi ngoài nên kiêng các món ăn nhiều dầu mỡ, nên ăn luộc để tránh gây bệnh nặng thêm. Khi bị táo bón nên ăn lượng nhiều rau xanh hơn trong các bữa ăn, uống nước cam và tăng cường uống nhiều nước (đảm bảo 1,5 - 2 lít nước/ngày).
• Mặt khác, để phòng tránh và hạn chế bệnh rối loạn đại tràng, người bệnh nên ăn uống điều độ, cần chia nhỏ bữa ăn, không nên ăn no trong một bữa. Ngoài ra, luôn giữ ấm bụng, đêm ngủ nên đắp chăn mỏng lên bụng hoặc tập xoa bụng để luyện thói quen đại tiện đúng giờ, đều đặn.

2. Sống lạc quan, vui vẻ:

Bệnh rối loạn đại tràng do đường ruột rất nhạy cảm nên dễ bị kích thích, làm co thắt gây đau bụng, đi ngoài, đặc biệt là khi người bệnh bị căng thẳng thần kinh, lo lắng hoặc mất ngủ. Vì vậy, người bệnh cần ngủ đúng giờ, tránh những công việc quá áp lực và giữ tinh thần luôn thoải mái, lạc quan, sống vui vẻ, tích cực. Một số người bệnh thường xuyên rèn luyện sức khỏe bằng các môn thể dục phù hợp hoặc đi bộ, tập yoga, khí công, dưỡng sinh… giúp cân bằng cơ thể và có công dụng hạn chế tái phát bệnh.

Khi thấy xuất hiện các triệu chứng của rối loạn đại tràng như trên, người bệnh nên đi khám để tìm hiểu nguyên nhân và loại trừ các bệnh lý thực thể ở đại tràng.